یادداشت مهمان، کورش علیانی، فعال فرهنگی: یادمان باشد مطبوعات آزاد و منتقد شرط امکان طرح پرسشهای جدی از قدرت اند. بدون آنها دولتها، شرکتهای بزرگ و دیگر صاحبان نفوذ امکان بیشتری برای پنهانکردن ناکامیها و پاسخ ندادن پیدا میکنند. پژوهشگران آزاد نیز قدرت را رصد میکنند، اما برای رساندن یافتهها و پرسشهای خود به مخاطب به رسانه نیاز دارند. بنابراین یکی از نقشهای اصلی رسانه این است که اطلاعات و پرسشهای نظارتی را عمومی کند و امکان پاسخگو کردن صاحبان قدرت را از مسیر شفافیت فراهم آورد.
خودِ احتمال پرسش و الزام به توضیح، بازدارنده است. وقتی مدیران و سیاستمداران بدانند باید توضیح دهند و اسنادشان در معرض دید قرار میگیرد، محتاطتر میشوند. این بازدارندگی محصول استمرار پرسش و شفافیت است. گزارش و پرسش دربارهی عملکرد میتواند موقعیت سیاسی مطلق را غیرمطلق کند و برای نهادها هزینهی اعتباری جدی بسازد.
در نهایت، در یک دموکراسی واقعی، رسانهای که محور کارش را پرسشگری و شفافیت قرار دهد، امکان کنترل پایدارتر قدرت را فراهم میآورد. رسانهای که صرفاً به شکار رسوایی یا تمجید از نهادها و سازوکارهای قدرت وابسته شود، لاجرم گرفتار ناکارآمدی میشود و از کارکرد نظارتی خود فاصله میگیرد.