هوش مصنوعی شاید یکی از مشهورترین معماهای حلنشده ریاضیات را حل کرده باشد.
شرکت OpenAI اعلام کرده
openai.com یک سیستم هوش مصنوعی داخلی توانسته برای «مسئله ناویر–استوکس» راهحلی ارائه کند؛ مسئلهای که نزدیک به ۹۰ سال ذهن ریاضیدانها را درگیر کرده و یکی از هفت «مسئله هزاره» است.
معادلات ناویر–استوکس رفتار مایعات و گازها را توصیف میکنند؛ از جریان آب و گردباد گرفته تا حرکت هوا اطراف هواپیما، پیشبینی آبوهوا و حتی جریان خون.
سؤال بزرگ این بود: آیا یک جریان کاملاً آرام و منظم میتواند طبق همین معادلات، در مدت زمان محدودی به نقطهای برسد که رفتار ریاضی آن «بینهایت» شود و مدل عملاً از کار بیفتد؟
نتیجهای که OpenAI منتشر کرده میگوید: بله.
طبق توضیح شرکت، راهحل شامل نوعی گرداب است که مدام به سمت داخل فشرده و کشیده میشود، سرعتش افزایش پیدا میکند و در نهایت به یک «تکینگی» میرسد؛ در حالی که انرژی کل سیستم همچنان محدود باقی میماند.
بخش عجیبتر ماجرا اینجاست: شرکت OpenAI میگوید حدود ۱۰ هزار عامل هوش مصنوعی بهطور همزمان روی مسئله کار کردند و پس از حدود ۸۸ ساعت به این نتیجه رسیدند. سپس اثبات با زبان رسمی Lean نیز بررسی و صورتبندی شد.
اگر این اثبات پس از بررسی مستقل ریاضیدانها تأیید شود، اهمیت ماجرا فقط حل یک مسئله ریاضی نیست؛ ممکن است یکی از واضحترین نشانهها باشد که هوش مصنوعی از «کمک به پژوهشگر» به سمت «تولید مستقل کشف علمی» در حال حرکت است.