یادداشت مهمان؛
هرمز؛ صورتحساب خطای راهبردی آمریکا
مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم با انتشار یادداشتی در روزنامه تهران‌تایمز با طرح پرسش چگونه حمله به ایران، شوک انرژی را به بازار اوراق، فدرال رزرو و بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا کشاند؟ نوشت:
خطای محاسباتی بزرگ واشنگتن در حمله به ایران شاید آنجا بود که هزینه جنگ را بیش از حد در میدان نظامی محاسبه کرد و کمتر به ترازنامه اقتصادی آمریکا اندیشید.
تصور اولیه می‌توانست این باشد که فشار بر ایران در چارچوبی محدود، کنترل شده و قابل مدیریت باقی می‌ماند؛ اما گرداب تنگه هرمز نشان داده است که در اقتصاد به شدت به هم پیوسته امروز، جنگ فقط در محل اصابت موشک‌ها جریان ندارد.
بخشی از صورتحساب اکنون در قیمت دیزل، قراردادهای گاز، بیمه کشتی‌ها، بازار اوراق خزانه‌داری، نرخ بهره فدرال رزرو و هزینه تأمین مالی بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا ظاهر شده است.از همین رو، بزرگ‌ترین خطا در تحلیل تحولات اخیر آن است که شدت بحران را با قیمت روزانه نفت بسنجیم.
اینکه برنت ۹۵ دلار باشد یا از ۱۰۰ دلار عبور کند، تنها لایه نخست مسئله است؛ تحول مهم‌تر در زیر پوست بازار رخ داده است. شوک هرمز از نفت خام عبور کرده، به فرآورده‌ها و گاز رسیده، هزینه حمل و نقل و تولید را افزایش داده و از آنجا وارد تورم و «قیمت پول» در آمریکا شده است.
بازار نفت خام هنوز ابزارهایی برای تعدیل شوک دارد؛ افزایش صادرات عراق، تغییر مسیر محموله‌ها، استفاده از ظرفیت سایر عرضه‌کنندگان و تعدیل تقاضا می‌تواند بخشی از کمبود را جبران کند و همین امر توضیح می‌دهد چرا کاهش شدید تردد از هرمز الزاماً به انفجار هم اندازه قیمت برنت منجر نشده است. اما این آرامش نسبی می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا محل واقعی انتقال بحران، اکنون بیش از آنکه خود نفت خام باشد، فرآورده‌هایی مانند دیزل و سوخت جت است.
رسیدن متوسط قیمت دیزل آمریکا به ۵٫۸۲۰ دلار در هر گالن، افزایش حدود ۵۵ درصدی آن از آغاز درگیری و جهش حاشیه پالایشی دیزل تا بیش از ۱۰۸ دلار در هر بشکه نشان می‌دهد مسئله از «کمبود بشکه نفت» فراتر رفته است. دیزل مستقیماً کامیون، معدن، کشاورزی، ماشین‌آلات، زنجیره سرد، ساختمان و تولید صنعتی را تغذیه می‌کند؛ بنابراین افزایش آن با سرعت بیشتری از نفت خام به هزینه تولید و قیمت مصرف‌کننده منتقل می‌شود.
هرمز؛ صورتحساب خطای راهبردی آمریکا
مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم با انتشار یادداشتی در روزنامه تهران‌تایمز با طرح پرسش چگونه حمله به ایران، شوک انرژی را به بازار اوراق، فدرال رزرو و بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا کشاند؟ نوشت:
خطای محاسباتی بزرگ واشنگتن در حمله به ایران شاید آنجا بود که هزینه جنگ را بیش از حد در میدان نظامی محاسبه کرد و کمتر به ترازنامه اقتصادی آمریکا اندیشید.
تصور اولیه می‌توانست این باشد که فشار بر ایران در چارچوبی محدود، کنترل شده و قابل مدیریت باقی می‌ماند؛ اما گرداب تنگه هرمز نشان داده است که در اقتصاد به شدت به هم پیوسته امروز، جنگ فقط در محل اصابت موشک‌ها جریان ندارد.
بخشی از صورتحساب اکنون در قیمت دیزل، قراردادهای گاز، بیمه کشتی‌ها، بازار اوراق خزانه‌داری، نرخ بهره فدرال رزرو و هزینه تأمین مالی بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا ظاهر شده است.از همین رو، بزرگ‌ترین خطا در تحلیل تحولات اخیر آن است که شدت بحران را با قیمت روزانه نفت بسنجیم.
اینکه برنت ۹۵ دلار باشد یا از ۱۰۰ دلار عبور کند، تنها لایه نخست مسئله است؛ تحول مهم‌تر در زیر پوست بازار رخ داده است. شوک هرمز از نفت خام عبور کرده، به فرآورده‌ها و گاز رسیده، هزینه حمل و نقل و تولید را افزایش داده و از آنجا وارد تورم و «قیمت پول» در آمریکا شده است.
بازار نفت خام هنوز ابزارهایی برای تعدیل شوک دارد؛ افزایش صادرات عراق، تغییر مسیر محموله‌ها، استفاده از ظرفیت سایر عرضه‌کنندگان و تعدیل تقاضا می‌تواند بخشی از کمبود را جبران کند و همین امر توضیح می‌دهد چرا کاهش شدید تردد از هرمز الزاماً به انفجار هم اندازه قیمت برنت منجر نشده است. اما این آرامش نسبی می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا محل واقعی انتقال بحران، اکنون بیش از آنکه خود نفت خام باشد، فرآورده‌هایی مانند دیزل و سوخت جت است.
رسیدن متوسط قیمت دیزل آمریکا به ۵٫۸۲۰ دلار در هر گالن، افزایش حدود ۵۵ درصدی آن از آغاز درگیری و جهش حاشیه پالایشی دیزل تا بیش از ۱۰۸ دلار در هر بشکه نشان می‌دهد مسئله از «کمبود بشکه نفت» فراتر رفته است. دیزل مستقیماً کامیون، معدن، کشاورزی، ماشین‌آلات، زنجیره سرد، ساختمان و تولید صنعتی را تغذیه می‌کند؛ بنابراین افزایش آن با سرعت بیشتری از نفت خام به هزینه تولید و قیمت مصرف‌کننده منتقل می‌شود.