اقتباس و هنر بازآفرینی ترومای عشق ایرانی در نمایش «جای دندان پلنگ»
یادداشت مهمان-محمد نجاری پژوهشگر تئاتر؛ در اغلب آثار نمایشی، اقتباس را معادل برگردانِ وفادارانه یک رمان یا فیلم به صحنه میدانند؛ اما نخستین نکته تأملبرانگیز در موردِ «جای دندان پلنگ» نوشته امیر امیری، این است که نویسنده، اقتباس را نه یک تکنیکِ اجرایی، که جهانبینیِ اصلیِ اثر قرار داده است. در این نگاه، اقتباس دیگر به معنایِ «تغییرِ بسترِ یک روایتِ مشخص» نیست؛ بلکه به معنای «بازچینیِ حافظه جمعی یک سرزمین در قالب یک فرم نمایشی» تعریف میشود. از این منظر، اثر حاضر به جرات یکی از بلندپروازانهترین پروژههای اقتباس چندمنبعی در تئاتر معاصر ایران به شمار میرود؛ اثری که میکوشد از دل اسطوره، تاریخ، ادبیات کهن و حتی ژانرهای عامهپسند سینمایی، مادهای تازه و یکپارچه بیافریند.
داستان بنیادین نمایشنامه، روایت کهن بهرام گور و سوسنک است؛ جایی که عاشق، برای اثبات عشق، پلنگ مادهای را میکشد، اما بعد میفهمد که آبستن بوده است. جفت پلنگ، زخمی بر گردن شکارچی میگذارد و نفرینی ابدی بر نسلهایش مینهد.
یادداشت مهمان-محمد نجاری پژوهشگر تئاتر؛ در اغلب آثار نمایشی، اقتباس را معادل برگردانِ وفادارانه یک رمان یا فیلم به صحنه میدانند؛ اما نخستین نکته تأملبرانگیز در موردِ «جای دندان پلنگ» نوشته امیر امیری، این است که نویسنده، اقتباس را نه یک تکنیکِ اجرایی، که جهانبینیِ اصلیِ اثر قرار داده است. در این نگاه، اقتباس دیگر به معنایِ «تغییرِ بسترِ یک روایتِ مشخص» نیست؛ بلکه به معنای «بازچینیِ حافظه جمعی یک سرزمین در قالب یک فرم نمایشی» تعریف میشود. از این منظر، اثر حاضر به جرات یکی از بلندپروازانهترین پروژههای اقتباس چندمنبعی در تئاتر معاصر ایران به شمار میرود؛ اثری که میکوشد از دل اسطوره، تاریخ، ادبیات کهن و حتی ژانرهای عامهپسند سینمایی، مادهای تازه و یکپارچه بیافریند.
داستان بنیادین نمایشنامه، روایت کهن بهرام گور و سوسنک است؛ جایی که عاشق، برای اثبات عشق، پلنگ مادهای را میکشد، اما بعد میفهمد که آبستن بوده است. جفت پلنگ، زخمی بر گردن شکارچی میگذارد و نفرینی ابدی بر نسلهایش مینهد.
