هنر باهم سوختن در آیین عزاداری «شنستکا» سیستانی ها
یکی از گنجینههای پنهان فرهنگی در سیستان، آیین «شنستکا» است؛ سوگوارهای که وقتی در گوشهای از یک خانه یا حسینیه قدیمی برپا میشود، گویی زمان برای لحظاتی در بند گذشتههای دور گرفتار میآید.
شنستکا، هنر «با هم سوختن» است؛ آیینی که در آن، زن و مرد سیستانی نه با هیاهو، بلکه با وقاری برخاسته از رنجهای تاریخی، دور هم حلقه میزنند تا در غمنامههایی که از نسلها پیش به ارث رسیده، غرق شوند.
این آیین بیش از آنکه یک مراسم آیینی باشد، یک تجربه زیستی است؛ در فضای نیمهتاریک و معطری از بخور و گلاب، پیرزنان و جوانان، شانه به شانه هم مینشینند؛ این همان «شنستن» یا نشستنی است که نام مراسم از آن جان گرفته، در این سکوت سنگین، ناگهان نوایی محلی و سوزناک در فضا میپیچد؛ مرثیهخوانی که نه به زبان کتابی، بلکه با لهجه اصیل سیستانی، از دردهای بیکران کربلا میگوید.
شنستکا بستری است که در آن، هر شرکتکننده نه فقط یک شنونده، بلکه بخشی از متن حادثه است؛ همنوایی حاضران در پاسخ به مرثیهخوان، مانند امواج دریا است.
یکی از گنجینههای پنهان فرهنگی در سیستان، آیین «شنستکا» است؛ سوگوارهای که وقتی در گوشهای از یک خانه یا حسینیه قدیمی برپا میشود، گویی زمان برای لحظاتی در بند گذشتههای دور گرفتار میآید.
شنستکا، هنر «با هم سوختن» است؛ آیینی که در آن، زن و مرد سیستانی نه با هیاهو، بلکه با وقاری برخاسته از رنجهای تاریخی، دور هم حلقه میزنند تا در غمنامههایی که از نسلها پیش به ارث رسیده، غرق شوند.
این آیین بیش از آنکه یک مراسم آیینی باشد، یک تجربه زیستی است؛ در فضای نیمهتاریک و معطری از بخور و گلاب، پیرزنان و جوانان، شانه به شانه هم مینشینند؛ این همان «شنستن» یا نشستنی است که نام مراسم از آن جان گرفته، در این سکوت سنگین، ناگهان نوایی محلی و سوزناک در فضا میپیچد؛ مرثیهخوانی که نه به زبان کتابی، بلکه با لهجه اصیل سیستانی، از دردهای بیکران کربلا میگوید.
شنستکا بستری است که در آن، هر شرکتکننده نه فقط یک شنونده، بلکه بخشی از متن حادثه است؛ همنوایی حاضران در پاسخ به مرثیهخوان، مانند امواج دریا است.
