اینترنت کودک در ایران؛ تعادل میان امنیت، آموزش و آزادی انتخاب
پژوهشگران حوزه کودک و سواد رسانه در نشستی تخصصی تاکید کردند که مفهوم اینترنت کودک نباید به محدودسازی و فیلترینگ فروکاسته شود. حورا تهرانی، پژوهشگر سواد رسانه و خانواده، این مفهوم را فراتر از محدودیت دانست و آن را به رسمیت شناختن کودک بهعنوان کاربری با حق دسترسی متناسب با سن و نیازهایش تعریف کرد.
تهرانی با اشاره به طیف گسترده محتوای حساس گفت:
مساله صرفا به محتوای جنسی یا پورنوگرافی محدود نمیشود و طیفی گسترده از محتواها از جمله خشونت، ترس، مصرف مواد، رفتارهای پرخطر اجتماعی و حتی ارتباط با افراد ناشناس نیز میتواند برای کودکان اثرگذار باشد.
مرضیه ادهم، پژوهشگر دیگر این نشست، ایجاد اینترنت طبقاتی را رد کرد و هدف را فراهمسازی محیطی ایمن متناسب با مقتضیات سنی کودکان دانست که در آن حق دسترسی و حق حفاظت همزمان دیده شود. او مسئولیت شکلگیری این فضا را حاصل تعامل دولت، پلتفرمها و والدین عنوان کرد.
ادهم با انتقاد از رویکرد غالب در سیاستگذاری اینترنت ایران تصریح کرد:
در سالهای گذشته نگاه به حکمرانی اینترنت بیشتر منعمحور بوده تا حقمحور و همین مساله باعث شکلگیری برداشت منفی نسبت به هر نوع سیاستگذاری جدید شده است.
تهرانی نیز بر توانمندسازی والدین از نظر دانشی و ابزاری تاکید کرد و از نبود چارچوب آموزشی جامع و بهروز پس از چند دهه حضور اینترنت انتقاد کرد.
او هشدار داد:
در برخی موارد، ابزارهایی مانند هوش مصنوعی بهطور گسترده در میان کودکان مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که چارچوب مشخص و بهروزی برای مواجهه آموزشی با آنها وجود ندارد.
به باور کارشناسان، در نظر گرفتن ردهبندی سنی باری مواجهه کودک با رسانه ضروری است. ادهم از نبود استاندارد واحد و یکپارچه ردهبندی سنی در کشور انتقاد کرده و گفت نهادهای مختلف معیارهای متفاوتی ارائه میکنند و هنوز اجماع مشخصی شکل نگرفته است.
پژوهشگران حوزه کودک و سواد رسانه در نشستی تخصصی تاکید کردند که مفهوم اینترنت کودک نباید به محدودسازی و فیلترینگ فروکاسته شود. حورا تهرانی، پژوهشگر سواد رسانه و خانواده، این مفهوم را فراتر از محدودیت دانست و آن را به رسمیت شناختن کودک بهعنوان کاربری با حق دسترسی متناسب با سن و نیازهایش تعریف کرد.
تهرانی با اشاره به طیف گسترده محتوای حساس گفت:
مساله صرفا به محتوای جنسی یا پورنوگرافی محدود نمیشود و طیفی گسترده از محتواها از جمله خشونت، ترس، مصرف مواد، رفتارهای پرخطر اجتماعی و حتی ارتباط با افراد ناشناس نیز میتواند برای کودکان اثرگذار باشد.
مرضیه ادهم، پژوهشگر دیگر این نشست، ایجاد اینترنت طبقاتی را رد کرد و هدف را فراهمسازی محیطی ایمن متناسب با مقتضیات سنی کودکان دانست که در آن حق دسترسی و حق حفاظت همزمان دیده شود. او مسئولیت شکلگیری این فضا را حاصل تعامل دولت، پلتفرمها و والدین عنوان کرد.
ادهم با انتقاد از رویکرد غالب در سیاستگذاری اینترنت ایران تصریح کرد:
در سالهای گذشته نگاه به حکمرانی اینترنت بیشتر منعمحور بوده تا حقمحور و همین مساله باعث شکلگیری برداشت منفی نسبت به هر نوع سیاستگذاری جدید شده است.
تهرانی نیز بر توانمندسازی والدین از نظر دانشی و ابزاری تاکید کرد و از نبود چارچوب آموزشی جامع و بهروز پس از چند دهه حضور اینترنت انتقاد کرد.
او هشدار داد:
در برخی موارد، ابزارهایی مانند هوش مصنوعی بهطور گسترده در میان کودکان مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که چارچوب مشخص و بهروزی برای مواجهه آموزشی با آنها وجود ندارد.
به باور کارشناسان، در نظر گرفتن ردهبندی سنی باری مواجهه کودک با رسانه ضروری است. ادهم از نبود استاندارد واحد و یکپارچه ردهبندی سنی در کشور انتقاد کرده و گفت نهادهای مختلف معیارهای متفاوتی ارائه میکنند و هنوز اجماع مشخصی شکل نگرفته است.