مهر بررسی کرد؛ از «تغییر نظام» تا «امتیازات اقتصادی»؛ ترامپ چگونه در برابر ایران عقب نشینی می کند؟
دونالد ترامپ و متحدانش در تلآویو امیدوار بودند با حملات نظامی گسترده به ایران، معادلات منطقه را به سود خود تغییر دهند، توان بازدارندگی ایران را درهم بشکنند و تهران را وادار تسلیم بی قید و شرط کنند.
اکنون و پس از پایان جنگ و آغاز روند توافق میان تهران و واشنگتن، سخنان رئیسجمهور آمریکا تصویری کاملا متفاوت از واقعیت میدان ارائه میکند؛ تصویری که بیش از هر چیز از عقبنشینی تدریجی کاخ سفید حکایت دارد.
یکی از مهمترین بخش های سخنان اخیر ترامپ مربوط به موضوعی است که در طول جنگ بارها از سوی مقامات، رسانهها و محافل غربی مطرح میشد؛ یعنی تغییر نظام سیاسی ایران. رئیسجمهور آمریکا در اظهاراتی قابل تامل گفت: «من هیچ وقت مدعی تغییر حکومت در ایران نبودهام.»
این در حالی است که از نخستین روزهای جنگ، ترامپ با تکرار عبارت هایی مانند «کمک در راه است» عملا پروژه تغییر نظام را دنبال می کرد.
یکی دیگر از بخشهای قابل توجه سخنان ترامپ، اعتراف ضمنی به نقش تعیینکننده ایران در معادلات انرژی جهان بود. او گفت: «اگر به توافق نمیرسیدیم، تنگه هرمز بازگشایی نمیشد.»
شاید کمسابقهترین بخش سخنان ترامپ مربوط به داراییهای مسدود شده ایران باشد. او تصریح کرد: «ما مقدار زیادی از پول ایران را گرفتهایم. این پول متعلق به ما نیست، متعلق به آنهاست و اگر آن را پس ندهیم، دیگر هیچکس حاضر نخواهد شد روی دلار سرمایهگذاری کند.» این اظهارات را میتوان یکی از مهمترین عقبنشینیهای سیاسی واشنگتن در سالهای اخیر دانست.
جنگ ۴۰ روزه با وعدههای بزرگی آغاز شد؛ از تغییر معادلات منطقه گرفته تا تضعیف راهبردی ایران. اما پایان جنگ نشان داد این اهداف تحقق نیافتهاند و واشنگتن ناچار شده برای مهار پیامدهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی بحران، به سمت توافق حرکت کند.
در مجموع جنگی که قرار بود قدرت آمریکا را به نمایش بگذارد، در نهایت رئیسجمهور این کشور را به جایی رساند که از بازگرداندن پول ایران، ضرورت توافق و خطر ادامه جنگ سخن بگوید؛ تحولاتی که برای بسیاری از ناظران، معنایی جز عقبنشینی تدریجی از اهداف اولیه جنگ ندارد.