برخی دگرگونیها را میتوان بهروشنی دید؛ ناگهانیاند و توجه همگان را به خود جلب میکنند اما برخی دیگر آرام و تدریجی رخ میدهند و آثارشان تنها در گذر زمان آشکار میشود.
وضعیت امروز تالاب گاوخونی از همین جنس است.
پدیدهای که نه در یک روز و یک فصل، بلکه در طول دههها شکل گرفته و اکنون به یکی از مهمترین مسائل زیستمحیطی فلات مرکزی ایران تبدیل شده است.
آنچه امروز در انتهای زایندهرود مشاهده میشود، تنها موضوع یک تالاب نیست؛ بلکه بازتابی از شرایط منابع آب در یکی از مهمترین حوضههای آبریز کشور است.
در انتهای زایندهرود، جایی که آب پس از پیمودن مسیر طولانی خود در قلب ایران به آرامش میرسید، گاوخونی قرار داشت؛ تالابی که قرنها بخشی از نظم طبیعی و فرهنگی این سرزمین بود. برای بسیاری از مردم، گاوخونی تنها نامی بر نقشه جغرافیا است، اما در حقیقت آخرین حلقه زنجیرهای محسوب میشود که کوهستانهای زاگرس را به دشتهای مرکزی ایران پیوند میدهد.