«پرویز امینی» در برنامه بعثت مردم و ساخت آینده: بهنظر من، اگر قرار است درباره آینده صحبت کنیم و آینده را بسازیم، باید تحلیلِ وضع موجود را نیز در خدمت همین آیندهسازی قرار دهیم. از نگاه من، ساخت آینده بدون توجه همزمان به تداوم و تغییر ممکن نیست.
تداوم و تغییر؛ دو پایه برای ساخت آینده؛ سؤال اصلی این است: تداوم برای چیست و مرز آن با سایر گرایشها کجاست؟ جنگ رمضان به ما نشان داد که ساختار سیاسی و ساختار اجتماعی ایران، دارای توانمندیهای ویژه و ظرفیتهای منحصربهفردی است. در دلِ بحران، این ظرفیتها آشکار شدند.
در جنگ رمضان، نهادهایی مثل هیئتها، بسیج و هلال احمر کارکردهای مؤثر و واقعی از خود نشان دادند. اینها نهادهایی بودند که توانستند جامعه را منسجم کنند، به میدان بیایند و نقشآفرینی کنند.
وقتی کشور در شهریور ۱۳۲۰ با تهدید روبهرو شد، آن ارتش عملاً فروپاشید. برخلاف برخی روایتهای سادهسازیشده، مسئله فقط «ترک مخاصمه» نبود؛ ارتش از هم پاشید، سربازان فرار کردند، درجهداران و فرماندهان عملاً از هم گسستند، و ساختار نظامی نتوانست ایستادگی کند.
این را مقایسه کنید با آنچه در جنگ رمضان رخ داد؛ مقایسهای که نشان میدهد تداوم یعنی چه: یعنی اینکه این ساختار سیاسی و این ساختار اجتماعی، در لحظه بحران، از هم نمیپاشد؛ بلکه خود را بازسازی و بازآفرینی میکند.